Radio Televizioni Shqiptar

ENKELEJD ALIBEAJ - NJË JURIST PROFESIONIST NË POLITIKË
"E shoh Shqipërinë në rrugë të mbarë. Sepse qeveria ka punuar, me sakrifica të mëdha, për rritjen e dinjitetit të këtij vendi," thotë Enkelejd Alibeaj, ministri aktual i drejtësisë, kandidat i Partisë Demokratike në Qarkun e Fierit në zgjedhjet e 28 qershorit. "Kjo lloj strategjie," vazhdon ai për investimet e kryera në rrafsh kombëtar, "për të formuluar një projekt qeveritar që nuk niset nga synime të afërta elektorale, tregon që ka një lloj largpamësie. I kemi vendosur një stekë shumë të lartë vetes sonë, standardet perëndimore. Dhe mjafton kjo, të shohësh se çfarë objektivash i vendos vetes një qeveri, çfarë mjetesh dhe instrumentesh përdor dhe me çfarë shpejtësie ecën ajo për t'i arritur këto standarde, kjo përcakton vërtet që jemi në shina të mbara.". Ka lindur më 1973 në fshatin Sektor-Seman të Fierit, "një vend internimi, i cili ishte ngritur pikërisht për këtë qëllim" më 1948 dhe ku prindërit e tij, familjet e të cilëve ishin internuar që në fillim të viteve '50, aty do të njiheshin e martoheshin. I ati, nga Variboba e Mallakastrës, pronarë të mëdhenj tokash, i përkiste një familjeje të angazhuar me forcat nacionaliste të Ballit gjatë Luftës II Botërore, angazhim që do të çonte në vrasjen e gjyshit dhe të xhaxhait më 1943 në luftën civile mes nacionalistëve e komunistëve. Edhe nëna i përkiste një dere bejlerësh nga Pobrati i Beratit. "Mund të bënin krushqi vetëm ato shtresa që ishin në të njëjtin fat të zi," peshon sot Enkelejdi aplikimin dikur të egër të luftës së klasave dhe destinën e fisit të vet.

"Fëmijëria ime ka qenë e vështirë, se vetë vendi ishte i tillë," thotë ai, kur kujton se gjysmën e ditës e kalonte me shkollë e lojëra, ndërsa gjysmën tjetër punonte për të ndihmuar prindërit. 13-vjeçar, do futej në punë me kohë të plotë gjatë periudhës së verës në bujqësi. "Punonim ditën, madje edhe natën," sjell ndërmend ai. "Si gjithë fëmijët e tjerë, ëndrra ishte të bëheshim futbollistë, se s'kishte mundësi tjetër," kujton duke qeshur kohën që luante me shokët. Gjatë verës, "pothuaj çdo pasdite laheshim në lumin Seman," vazhdon. Pasditeve, pasi paraditet ishin të zëna me punë. "Jam notar i mirë, madje edhe futbollist i mirë," thotë sot me bindje. Lexonte si dhe çfarë të mundte. "Mbaj mend që më 1985 kam lexuar 'David Koperfildin'" e Dikensit, kujton ai për shfrytëzimin "vjedhurazi" që i bënte bibliotekës së fshehtë të xhaxhait të vogël, ku gjeje edhe libra të ndaluar. "Kam pasur edhe 'fat'," shprehet, tek kujton se në atë vend sakrificash gjendeshin njerëz nga të gjitha shtresat, kultura të ndryshme, histori të ndryshme, nga çdo cep i Shqipërisë, edhe nga Kosova. Dhe "fati" ishte mundësia më 1984 që i krijoi një mik i babait, i cili i dha disa libra për ta mësuar vetë frëngjishten. "Në atë fshat nuk mësohej as rusishtja," thotë për privimin që aplikohej për të mësuar gjuhë të huaja në internim. Në fshat nuk kishte asnjë horizont shkollimi, "as për shkollë bujqësore, që ishte 'universiteti' i asaj kohe për atë zonë," thotë ai. Dhe kjo ishte e trishtë për fëmijët e atyre dyerve që "i referoheshin vetëm punës në përballjen e jetës, vetëm arsimit, vetëm perëndimit."

"Shkolla, në çdo rast, ishte një mjet i mirë për të çarë në jetë, edhe në atë sistem," thotë ai për bindjen që i ushqente familja, por edhe mësuesit e shkollës. Dhe do të ishte iniciativa e të atit, i cili do ta dërgonte më 1987 të vazhdonte klasën e tetë në Tiranë, në shkollën "10 korriku". "Mendoni çfarë ndryshimi, të vish nga fundi i botës," e quan ndryshimin e ambientit. Por përballja kulturore nuk do të ishte e tillë. Kanalet televizive italiane, valët e të cilit kapeshin gjatë muajve të verës në fshat, jo vetëm i kishin dhënë mundësi të mësonte italishten, por edhe të njihte një botë tjetër, qoftë edhe virtualisht. "Problemi më i madh ishte largësia nga familja," shprehet për përballimin e jetës, gati i vetëm, në një qytet të madh. Më '88 futet në gjimnazin "Ismail Qemali". Shkëlqen dy vitet e para, por viti '90 do ta çorodiste sistemin arsimor e do të hutonte të rinjtë. "Edhe këmbëngulja individuale ra, sepse dolën edhe shumë alternativa të tjera," thotë Enkelejdi për 2 vitet e fundit të gjimnazit, që prapëseprapë e mbaroi me mesatare 9.7. Por shkolla nuk ofronte më garancinë e dikurshme të punësimit, thotë ai, teksa sjell ndërmend edhe tundimin për të emigruar. Sidoqoftë, ëndrra - ndoshta e hershme - për t'u bërë mësues e shtyu të niste studimet në Fakultetin e Shkencave të Natyrës për fizikë. Por shpejt do ta kuptonte se kjo fushë nuk kishte perspektivë.

Pas një viti, një bursë studimi për jurisprudencë e dhënë nga Instituti i të Përndjekurve Politikë do t'i jepte shansin të niste studimet, fillimisht me korrespondencë, në Fakultetin Juridik në Tiranë, për të kaluar në sistemin e rregullt vitin e dytë të studimeve, pas rezultateve të mira të të parit. "Ishte përsëri sakrifica e familjes, e tim eti, që më krijoi mundësinë, edhe ekonomike, për të vazhduar edhe 4 vjet të tjera shkollë," thotë ai. Fati e ndihmoi, sepse me mbarimin e fakultetit, më 1997, u hap shkolla 3-vjeçare e magjistraturës. Dhe në konkurrimin e zhvilluar me pjesëmarrjen e 500 pjesëmarrësve, doli i pari. "Aty mund të them se mora një formim bazik prej juristi," shprehet Enkelejdi, tek kujton se kaloi nëpër duar pothuaj gjithë librat e bibliotekës së dhuruar nga Këshilli i Evropës me literaturë juridike bashkëkohore për atë shkollë. Vitin e tretë të shkollës do ta bënte si gjyqtar në Gjykatën e Tiranës, të shkallës së parë.

Por, edhe pse mbaroi me rezultate të larta, emërimi që mori në mbarim të shkollës si gjyqtar në Skrapar nuk ishte i pranueshëm për të. "Gjatë vitit që isha gjyqtar stazhier në Gjykatën e Tiranës," kujton ai vitin e tretë të studimeve për magjistraturë, "ka pasur disa procese gjyqësore, për atë kohë të bujshme, që kishin edhe një sfumaturë politike," si çështja e 14-shtatorit, apo ajo e vjedhjes së Thesarit të Shtetit në Krrabë, ku ai ishte gjyqtar. Dhe vendimet që kishte dhënë, me sa duket, ishin "të papëlqyeshme" politikisht. "I paraqita dorëheqjen si gjyqtar Presidentit dhe Këshillit të Lartë të Drejtësisë," rrëfen për refuzimin e emërimit në Skrapar, "por nuk m'u pranua" për arsye politike, komenton ai vendimin e çuditshëm për ta shtrënguar të bënte sërish punë të detyruar, tani në vitin 2000. Dhe, meqë nuk u paraqit asnjëherë në detyrë në Skrapar, pak muaj më vonë erdhi shkarkimi, pas një kontrolli nga Ministra e Drejtësisë. Gjykata e Lartë do t'i jepte më vonë të drejtë rekursit që Enkelejdi i bëri atij vendimi, por dorëheqja mbeti në fuqi. Kjo i theu edhe besimin në sistemin gjyqësor të kohës. "Individi që është i pafajshëm, nuk mund të dënohet pa fakte apo politikisht," shprehet ai.